Ба муносибати 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Истиқлоли давлатӣ барои ҳар миллат ва давлат арзиши олӣ, рамзи соҳибихтиёрӣ, шарти асосии рушди сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, инчунин пояи бақои давлатдорӣ ба ҳисоб меравад.
Барои халқи тоҷик Истиқлоли давлатӣ на танҳо як воқеаи муҳими сиёсӣ, балки таҷассумгари ормонҳои ҳазорсолаи миллат, натиҷаи муборизаҳои тӯлонии таърихӣ барои ҳифзи давлатдорӣ, фарҳанг, забон ва ҳувияти миллӣ мебошад.

9 сентябри соли 1991 дар саҳифаҳои таърихи навини Тоҷикистон ҳамчун рӯзи сарнавиштсоз сабт гардид. Дар ҳамин рӯз Ҷумҳурии Тоҷикистон Истиқлолияти давлатии худро эълон намуда, ҳамчун субъекти мустақили ҳуқуқи байналмилалӣ ба ҷомеаи ҷаҳонӣ ворид шуд.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Истиқлолияти давлатиро чунин арзёбӣ намудаанд:«Истиқлолият барои мо рамзи озодӣ, шарафу номус, бақои давлат ва ҳастии миллати тоҷик мебошад».

Воқеан, истиқлолият барои миллати тоҷик танҳо як воқеаи сиёсӣ набуд. Он оғози марҳилаи нави эҳёи давлатдории миллӣ, таҳкими худшиносии миллӣ ва бунёди ҷомеаи навин гардид.

Таърихи давлатдории тоҷикон таърихи пурғановат ва пурифтихор мебошад. Миллати тоҷик аз ҷумлаи миллатҳои қадимтарини ҷаҳон буда, дар ташаккули тамаддуни башарӣ саҳми арзанда гузоштааст. Давлати Сомониён ҳамчун намунаи олии давлатдории миллӣ барои тоҷикон на танҳо як воқеияти таърихӣ, балки рамзи худшиносӣ ва соҳибдавлатӣ мебошад.

Дар тӯли асрҳо миллати тоҷик сарфи назар аз ҳуҷумҳои аҷнабиён, тағйирёбии низомҳои сиёсӣ ва мушкилоти таърихӣ тавонист забон, фарҳанг, арзишҳои маънавӣ ва ҳувияти миллии худро ҳифз намояд.

Маҳз ҳамин заминаҳои таърихӣ имкон фароҳам оварданд, ки дар охири асри ХХ ормони деринаи миллат амалӣ гардида, Ҷумҳурии Тоҷикистон соҳиби истиқлолияти давлатӣ гардад.

Қабули Эъломияи соҳибихтиёрии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 24 августи соли 1990 ва эълони Истиқлоли давлатӣ 9 сентябри соли 1991 асосҳои ҳуқуқию сиёсии таъсиси давлати мустақили тоҷиконро гузоштанд.

Аммо таърих собит намуд, ки истиқлолият на ҳамеша дар фазои орому осуда таҳким меёбад. Ҳанӯз давлати ҷавони тоҷик қадамҳои нахустини худро дар роҳи соҳибихтиёрӣ мегузошт, ки
дар
натиҷаи дасисаҳои неруҳои манфиатҷӯ ва таҳмили низои дохилӣ аз
хориҷ, кишвар ба гирдоби ҷанги шаҳрвандӣ кашида шуд.
Ин фоҷиаи миллӣ хатари воқеии аз байн рафтани давлатдории тоҷиконро ба миён оварда буд.

Дар натиҷаи муқовиматҳои мусаллаҳона ҳазорон нафар шаҳрвандони кишвар ҷони худро аз даст доданд, иқтисодиёти миллӣ хароб гардид, сохторҳои давлатӣ фалаҷ шуданд ва садҳо ҳазор шаҳрвандон маҷбур гардиданд манзилҳои худро тарк намоянд.

Коршиносони байналмилалӣ он давра хатари аз байн рафтани давлатдории Тоҷикистонро воқеӣ арзёбӣ мекарданд. Давлате, ки нав ба истиқлол расида буд, дар остонаи парокандашавӣ қарор гирифт.

Маҳз дар чунин шароити мураккаб ва тақдирсоз масъалаи наҷоти давлат ва миллат ба миён омад.

Дар таърихи навини Тоҷикистон Иҷлосияи XVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки моҳи ноябри соли 1992 дар шаҳри Хуҷанд баргузор гардид, ҳамчун рӯйдоди сарнавиштсоз эътироф шудааст.

Дар ҳамин иҷлосия муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳайси роҳбари давлат интихоб гардида, масъулияти бузурги таърихии ҳифзи давлатдорӣ, барқарор намудани сохти конститутсионӣ ва
таъмини сулҳу суботро ба зимма гирифтанд.

Суханони машҳури Пешвои миллат дар он рӯзҳо имрӯз низ ҳамчун барномаи амал ва савганди ватандӯстӣ садо медиҳанд:

«Ман ба Шумо сулҳ меорам».

Ин суханон танҳо як шиор набуданд. Онҳо ба стратегия ва сиёсати воқеии давлат табдил ёфтанд, ки дар натиҷа Тоҷикистон аз вартаи нобудӣ раҳо гардид.

Дар таърихи давлатдории навини тоҷикон нақши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун арбоби барҷастаи давлатӣ ва
шахсияти таърихӣ дар ҳифз ва таҳкими Истиқлоли давлатӣ беназир арзёбӣ мегардад.

Дар солҳои барои миллат басо душвор маҳз роҳбарии сиёсӣ, иродаи устувор ва хиради давлатдории Пешвои миллат имкон доданд, ки сохти конститутсионӣ барқарор карда шавад, фаъолияти мақомоти давлатӣ аз нав роҳандозӣ гардад, гурезаҳо ба Ватан баргардонида, заминаҳои сулҳу ваҳдати миллӣ фароҳам шаванд ва давлат аз хатари парокандашавӣ эмин нигоҳ дошта шавад.

Яке аз дастовардҳои бузурги сиёсати давлат дар он солҳо бозгардонидани садҳо ҳазор гуреза ва муҳоҷирони иҷборӣ ба
Ватан буд.
Ин иқдом дар таърихи низоъҳои дохилии ҷаҳон яке аз намунаҳои нодири сиёсати инсонпарварона арзёбӣ мегардад.

Бо талошҳои пайгиронаи Пешвои миллат 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва
ризоияти миллӣ ба имзо расид, ки барои рушди минбаъдаи Тоҷикистон заминаи устувор гузошт.

Таҷрибаи сулҳи тоҷикон имрӯз аз ҷониби ҷомеаи байналмилалӣ ҳамчун намунаи муваффақи ҳалли мусолиматомези низоъҳои дохилӣ эътироф шудааст.

Дабири кулли ҳамонвақтаи Созмони Милали Муттаҳид Кофи Аннан пас аз имзои Созишномаи сулҳ изҳор дошта буд, ки:

«Созишномаи сулҳи Тоҷикистон барои минтақа ва ҷаҳон намунаи умедбахши ҳалли мусолиматомези низоъҳо мебошад».

Намояндагони Созмони Милали Муттаҳид ва дигар ташкилотҳои байналмилалӣ борҳо таъкид намудаанд, ки таҷрибаи сулҳи тоҷикон яке аз муваффақтарин равандҳои сулҳофарӣ дар фазои пасошӯравӣ мебошад.

Имрӯз Тоҷикистон ҳамчун кишвари сулҳпарвар ва ҷонибдори муколамаи созанда дар сатҳи байналмилалӣ эътироф гардидааст.

Дар тӯли 35 соли Истиқлоли давлатӣ Тоҷикистон роҳи бузурги рушдро тай намуд.

Пешвои миллат борҳо таъкид намудаанд:

«Ҳадафи асосии сиёсати давлат баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагии мардум мебошад».

Маҳз бо татбиқи ин сиёсати созанда Тоҷикистон аз кишвари гирифтори ҷанги шаҳрвандӣ ба давлати рӯ ба рушд табдил ёфт.

Имрӯз Тоҷикистон узви фаъоли ҷомеаи байналмилалӣ буда, ташаббусҳои он дар соҳаи об, иқлим, амнияти байналмилалӣ ва рушди устувор аз ҷониби созмонҳои байналмилалӣ дастгирӣ мегарданд.

Таҷрибаи давлатҳои пешрафта нишон медиҳад, ки устувории истиқлолият пеш аз ҳама ба волоияти қонун ва фаъолияти самараноки мақомоти давлатӣ вобаста мебошад.

Дар даврони истиқлолият низоми ҳуқуқии миллӣ такмил ёфта, қонунгузорӣ ба талаботи ҷомеаи муосир мутобиқ гардонида шуд.

Мақомоти прокуратура ҳамчун ниҳоди назорати риояи дақиқ ва иҷрои якхелаи қонунҳо дар таҳкими қонуният, ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, мубориза бо ҷинояткорӣ ва ҳифзи манфиатҳои давлат нақши муайян мебозад.

Хусусан дар солҳои барқарорсозии сохти конститутсионӣ кормандони мақомоти прокуратура дар баробари дигар сохторҳои давлатӣ барои таъмини тартиботи ҳуқуқӣ, барқарор намудани фаъолияти мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва таҳкими давлатдорӣ хизматҳои арзанда анҷом дода, бархе аз онҳо дар ин овон ҷони худро аз даст додаанд.

Имрӯз низ мақомоти прокуратура яке аз такягоҳҳои муҳими давлатдории миллӣ ба ҳисоб рафта, дар татбиқи сиёсати ҳуқуқии давлат саҳми назаррас мегузорад.

Яке аз намунаҳои равшани дастовардҳои даврони истиқлолият рушди бесобиқаи пойтахти мамлакат — шаҳри Душанбе мебошад.

Дар солҳои соҳибистиқлолӣ Душанбе аз ҷиҳати меъморӣ, инфрасохторӣ ва иҷтимоӣ симои нав касб намуда, ба маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии минтақа табдил ёфт.

Таҳти роҳбарии Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ даҳҳо лоиҳаҳои бузурги ободониву созандагӣ амалӣ гардида, сатҳи хизматрасониҳои иҷтимоӣ беҳтар ва шароити зиндагии шаҳрвандон боз ҳам мусоидтар шудааст.

Имрӯз Душанбе ҳамчун рамзи рушди Тоҷикистон ва таҷассумгари сиёсати созандаи давлат дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ мегардад.

Сию панҷ соли Истиқлоли давлатӣ исбот намуданд, ки соҳибистиқлолӣ танҳо дастоварди таърихӣ набуда, масъулияти бузурги шаҳрвандӣ низ мебошад.

Ҳифзи сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, давлатдории миллӣ ва волоияти қонун вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон мебошад.

Тавре Пешвои миллат таъкид намудаанд:

«Мо бояд Истиқлолияти давлатиро ҳамчун неъмати муқаддас ҳифз намуда, барои таҳкими он саъю талош намоем».
Имрӯз, дар шароити таҳдидҳои нави ҷаҳонӣ, маҳз ваҳдати миллӣ, эҳтиром ба қонун, ҳисси баланди ватандӯстӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ кафолати рушди минбаъдаи Тоҷикистон ба ҳисоб меравад.

Бо итминони комил метавон гуфт, ки Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бузургтарин дастоварди сиёсӣ ва ҳуқуқии миллат буда, таҳти роҳбарии хирадмандонаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба пояи устувори давлатдории муосири тоҷикон табдил ёфтааст.

Имрӯз бо ифтихор метавон изҳор намуд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти роҳбарии хирадмандонаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз имтиҳонҳои вазнини таърихӣ сарбаландона гузашта, ҳамчун давлати соҳибистиқлол, сулҳпарвар, ҳуқуқбунёд ва рӯ ба рушд дар арсаи байналмилалӣ мавқеи шоистаи худро касб намудааст. Ҳифз ва таҳкими ин дастоварди бузурги миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди ватандӯст ва ҳар як хизматчии давлатӣ мебошад.

Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷовидон бод!

Прокурори шаҳри Душанбе
Абдураҳмонзода Мизробшоҳ Сафаралӣ